KVKK Duyurusu: Referansla Gelen Hasta Verisiyle Pazarlama Diş Kliniklerini Nasıl Etkiliyor?

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), üçüncü kişilerden elde edilen iletişim bilgilerinin reklam ve pazarlama amacıyla kullanılmasına ilişkin bir kamuoyu duyurusu yayımladı. Duyuru, sağlık sektörü dahil birçok alanda faaliyet gösteren işletmeleri ilgilendiriyor. Diş klinikleri de "tanıdık yönlendirmesi", "referans" veya "marka elçiliği" gibi yöntemlerle topladıkları hasta yakını iletişim bilgilerini kullanırken bu çerçeveyi göz önünde bulundurmalı.

Duyurunun Özü Ne Diyor?

Kuruma göre, veri sorumlularının mevcut müşterilerinden veya üçüncü kişilerden temin ettikleri telefon numarası ve e-posta gibi bilgileri aydınlatma yapmadan ve açık rıza almadan SMS ya da sesli aramayla pazarlama amacıyla kullandıklarına dair çok sayıda şikâyet ulaşmış. Kurum, bir verinin üçüncü kişiden elde edilmiş olmasının, o veriyi pazarlama amacıyla işlemek için tek başına hukuki dayanak oluşturmadığını vurguluyor.

Bir başka önemli nokta ise "zımni rıza" konusu: İlgili kişinin görüşmeyi hemen sonlandırmaması, tanıtımı dinlemeye devam etmesi ya da SMS'e ret cevabı vermemesi gibi davranışların tek başına geçerli bir açık rıza sayılmadığı belirtiliyor. Kanun'a göre açık rıza; belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanan bir beyan olarak tanımlanıyor.

Diş Klinikleri Açısından Ne Anlama Geliyor?

Diş kliniklerinde "Tanıdığınıza da önerin" tarzı referans kampanyaları oldukça yaygın. Bir hastanın verdiği yakınının telefon numarasını arayıp kampanya tanıtmak, bu duyurunun tam da işaret ettiği senaryoya benziyor. Duyuruya göre bu tür durumlarda dikkat edilmesi gereken temel başlıklar şöyle özetlenebilir:

• Aydınlatma yükümlülüğü: Veri doğrudan ilgili kişiden alınmadıysa, tebliğ kapsamında verinin elde edilmesinden itibaren makul sürede, ilk iletişimde ya da en geç ilk aktarımda ilgili kişinin bilgilendirilmesi gündeme gelebilir.
• Aydınlatma ve açık rıza ayrı işlemlerdir: Kurum, önce aydınlatmanın yapılması, ardından gerekli hallerde açık rızanın ayrı bir irade beyanıyla alınması gerektiğini hatırlatıyor.
• Zımni davranış rıza değildir: Aramanın kapatılmaması veya SMS'e cevap verilmemesi rıza olarak yorumlanmamalı.

Duyuruda, yükümlülüklere aykırı hareket eden veri sorumluları hakkında 6698 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında idari yaptırım uygulanabileceği de belirtiliyor. Yaptırımların kliniğinize somut yansıması ve süreçlerinizin uygunluğu için mutlaka hukuki danışmanınıza başvurmanızı öneririz; bu içerik hukuki tavsiye niteliği taşımaz.

Klinikte Atılabilecek Pratik Adımlar

Her somut olayın ayrı değerlendirilmesi gerektiği duyuruda açıkça vurgulanıyor. Bu nedenle klinik içi süreçlerinizi gözden geçirirken şu noktaları hukuki danışmanınızla değerlendirebilirsiniz: referansla gelen iletişim bilgileri için aydınlatma akışı, pazarlama amaçlı SMS/arama öncesi açık rıza kaydı ve rızanın ne zaman, nasıl alındığının belgelenmesi. Bu süreçlerin dijital olarak kayıt altına alınması, olası bir denetimde ispat yükü açısından değerlendirilebilir; ancak bu değerlendirme hukuki uzmanlık gerektirir.

Hasta iletişim ve randevu süreçlerinizi tek panelden yönetmek, rıza ve aydınlatma kayıtlarını düzenli tutmanıza yardımcı olabilir. Sisteminizi buradan inceleyebilir, KVKK odaklı adımların tamamı için Diş Kliniği için KVKK Uyum Rehberi yazımıza göz atabilirsiniz.

Not: Bu yazı, KVKK'nın yayımladığı kamuoyu duyurusunun genel bir yorumudur. Duyurunun tam metni ve güncel hali için resmî KVKK kaynağını esas alın.